Facebook – οι ζωές των άλλων.

Όλο και περισσότερο συναντάμε ανθρώπους να εγκλωβίζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το γνωστό μας, facebook.

Δεν πρόκειται να δαιμονοποιήσουμε το facebook, αντιθέτως, θέλουμε να συζητήσουμε για την καλή του χρήση. Αυτή δηλαδή που δεν καταλήγει σε εθισμό. Πότε συμβαίνει αυτό;

Το πρόβλημα ξεκινά όταν κανείς αρχίζει και γίνεται δυσλειτουργικός. Και το πρόβλημα πάντα από εκεί ξεκινά σε ό,τι έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Ακούμε για παράδειγμα για κρίσεις άγχους, ίσως έχουμε πάθει και εμείς κάποια κρίση, αλλά παραμένουμε λειτουργικοί: δηλαδή πηγαίνουμε στη δουλειά μας, βγαίνουμε με τους φίλους μας, δεν αποφεύγουμε αυτά που κάναμε πριν. Έτσι και το facebook. Μπαίνουμε και βρίσκουμε αγαπημένα πρόσωπα, ανταλλάσουμε δυο λόγια, αναρτούμε κάτι που θέλουμε να μοιραστούμε, συζητάμε και νοιώθουμε οτι είχαμε ένα εποικοδομητικό διάλογο, έστω και χωρίς να είμαστε πρόσωπο με πρόσωπο.

Πότε λοιπόν η χρήση γίνεται δυσλειτουργική; Όταν ζούμε μέσα από τις ζωές των άλλων. Πώς μπορεί να συμβεί αυτό; Όταν για παράδειγμα όλη μας η καθημερινότητα περιστρέφεται γύρω από κάποια πρόσωπα που για κάποιο λόγο, συνήθως ερωτικό, μας ενδιαφέρει να παρακολουθούμε τί αναρτούν.

Σκεφτείτε πόσες φορές έχετε μπει στο προφίλ ενός φίλου γιατί θέλετε να δείτε τί έχει αναρτήσει. Ίσως και καθημερινά. Αυτό δεν είναι απαραίτητα δυσλειτουργικό.

Πότε είναι; Όταν η διαθεσή σας έχει φτάσει να εξαρτάται από το είδος των αναρτήσεων που θα κάνει ο φίλος σας. Όταν η δική σας διάθεση αλλάζει ανάλογα με αυτά που λέει ή δείχνει μέσω των φωτογραφιών του ή των κοινοποιήσεων του.

Και υπάρχουν διάφορα είδη δυσλειτουργίας, αλλά η ιστορία ξεκινά κάπως έτσι: Κάποια στιγμή αισθάνομαι πως δεν μπορώ να αντισταθώ στο να ελέγξω τί έχει αναρτήσει, Αρχίζω να σκέφτομαι πως το μόνο που θέλω είναι να μπω να δω τί έχει γράψει.

Μερικοί άνθρωποι στη συνέχεια προχωρούν σε σενάρια. Πολλές φορές πιστεύουν πως οτιδήποτε αναρτά ο φίλος τους, απευθύνεται σε εκείνους, έχει ένα κάποιο κρυφό μήνυμα μόνο για κείνους.

Είναι πολύ εύκολο να συμβεί. Σκεφτείτε πόσες φορές σας έχει δημιουργηθεί η εντύπωση πως άνθρωποι που δεν σας γνωρίζουν σας κοιτούν ή πως μπορεί και να καταλαβαίνουν τί σας προβληματίζει. Είναι πολύ εύκολο να δημιουργήσουμε ένα σενάριο. Το δύσκολο είναι να βγούμε από αυτό. Γιατί πολύ απλά συμβαίνει να προσέχουμε όλες εκείνες τις συνήθως τυχαίες λεπτομέρειες που μας επιβεβαιώνουν την αρχική μας εντύπωση.

Τί συμβαίνει μετά; Μετά λειτουργούμε σπασμωδικά: έχουμε θυμό, θλίψη, περνάμε ίσως ώρες ανοίγοκλείνοντας το facebook για να τσεκάρουμε τις αναρτήσεις, αρχίζουμε να μειώνουμε τις ώρες εργασίας μας και σε ακραίες περιπτώσεις δεν κοιμόμαστε και ξεχνάμε να φάμε.

Εδώ η συμπεριφορά μας αγγίζει τον εθισμό, τα συμπτώματά μας είναι όμοια με αυτά ενός ανθρώπου εθισμένου στις ουσίες. Απορροφημένου στο αντικείμενο του εθισμού του.

Σκεφτείτε για ένα λεπτό πως θα νοιώθατε εάν κάποιος σας υποχρεώνε να μην μπείτε στο λογαριασμό σας για μία ή δύο εβδομάδες. Εάν λόγω εργασιών το σύστημα έπεφτε για αρκετό καιρό. Πολλοί θα βιώνατε μια μεγάλη απώλεια. Και είναι απολύτως κατανοητό καθώς πρόκειται για έναν ολόκληρο κόσμο φίλων. Σκεφτείτε πραγματικά μερικά λεπτά πώς θα νοιώθατε εάν αυτό συνέβαινε.

Πώς μπορείτε να προστατεύσετε τον εαυτό σας λοιπόν; Χρησιμοποιείστε το δίκτυο με κάποιο μέτρο και συναντήστε τους φίλους σας καί στην πραγματική σας ζωή, εκεί έξω, εκεί που ο φίλος σας μπορεί να δει τις εκφράσεις του προσώπου σας, να ακούσει το χρώμα της φωνής σας, να αντιληφθεί το ύφος της συνομιλίας σας. Ρωτήστε τους φίλους σας ευθέως για ό,τι σας απασχολεί χωρίς να μένετε στα υποθετικά σενάρια. Εάν παρατηρήσετε συμπτώματα όπως θυμός, θλίψη και εκνευρισμός εάν, για παράδειγμα δεν μπορείτε να μπείτε στις σελίδες των φίλων σας, συνειδητοποιήστε πως έχετε αρχίσει να εθίζεστε. Η επίγνωση είναι το πρώτο σκαλοπάτι. Και προπάντων συνεχίστε να ζείτε με τους φίλους του facebook και εκτός οθόνης και διατηρείστε ένα ικανοποιητικό για εσάς δίκτυο φίλων στον πραγματικό κόσμο. Θυμηθείτε, μην ζείτε τις ζωές των άλλων, ζήστε τη δική σας.

 

Γιούλη Αναστασοπούλου, MSc

mytherapy.gr

16/11/2012